Verslag Symposium Samen sterker voor taal en lezen

De Bibliotheek op school bestaat 5 jaar! Het eerste jubileum is een feit. Op bijna 50 basisscholen is een Bibliotheek op school gerealiseerd en met ruim 50 kinderopvanglocaties hebben we een samenwerking. Een mooi resultaat. Op 14 februari mochten we samen met zo’n 65 bestuurders, directeuren en managers van basisscholen, kinderdagverblijven, peuterspeelzalen, consultatiebureaus, gemeenten en culturele partners uit Helmond, Deurne, Asten en Someren het glas heffen om deze mijlpaal te vieren.

Doel Symposium
Naast het vieren van een kleine feestje stond de toekomstige samenwerking centraal. Hoe gaan we die verder invullen, wat is er nu en de komende jaren nodig, wat zijn actuele vraagstukken, waarop leggen we de nadruk, hoe kunnen we deze samen aanpakken, wat is daarvoor nodig? Kortom: hoe kunnen we samen invulling geven aan de Bibliotheek op school 2.0.

Sprekers
Dagvoorzitter Bas Maliepaard opende het Symposium met voorlezen uit Kikker is verliefd. Het was tenslotte Valentijnsdag dus de liefde voor het boek en lezen liep als een rode draad door het programma.
Daarna hield Ruud Hakvoort, directeur Bibliotheek Helmond-Peel een welkomstwoord. Hierin benadrukte hij dat ondersteuning van onderwijspartners bij leesbevordering en taalontwikkeling een van de belangrijkste beleidsonderdelen van de bibliotheek is en hoe belangrijk het is om dit samen te doen.
Vervolgens gaf Leonore Assies, accountmanager educatie, een korte presentatie over de Bibliotheek op school. Welke resultaten hebben we samen bereikt en waar liggen uitdagingen voor de toekomst? Ze slaat graag de handen ineen om te komen tot een gezamenlijke strategie en stevige beleidskeuzes door het formuleren van een lange termijn visie en een structurele aanpak. Daarbij is bekendheid van het onderwerp en draagvlak bij alle betrokkenen wel van groot belang. Ook gaf ze dat de bibliotheek maatwerk kan leveren en graag het gesprek op lokaal niveau aangaat om samen het kind te helpen. Klik hier voor haar presentatie.

Tom van ‘t Hek
Gastspreker Tom van ‘t Hek (ex-tophockeyer, oud-bondscoach en radiopresentator) gaf op geheel eigen wijze zijn visie op samenwerken en leiderschap. Hij verhaalde positief over inspiratie en transpiratie, waarmee hij vooral bedoelt het maken van verbinding en de tijd en energie die dat kost. Maar ook het gewoon gaan doen en dan verder ontwikkelen is een werkwijze die hij onderstreept. Hij deelde zijn drie-eenheid van samenwerken:
1. Werk samen met iemand die je op inhoud vertrouwt.
2. Start iets, geef iets en hoop dat je er iets voor terug krijgt.
3. Spreek af wat je van elkaar verwacht en confronteer (feedback) de ander als iets niet is gebeurd.
Want je werkt tenslotte samen omdat je met elkaar een beter resultaat denkt te behalen. Je kunt het niet meer alleen omdat kennis steeds verandert. Deel die kennis met elkaar en laat je door anderen voeden. Zoals Tom stelde: ‘Ervaring is goed, routine is dodelijk.’ Veranderen, op een andere manier dingen doen, kan voor een betere invulling van werkzaamheden zorgen.
Blijf je verwonderen, is het advies wat hij mee wil geven, blijft nieuwsgierig en stel je open. Tot slot gaf hij aan, als we het hebben over ouderbetrokkenheid, we niet moeten vergeten aan ouders zelf te vragen wat ze willen. Hoe zouden ze geholpen willen worden bij de ondersteuning van de taal- en leesontwikkeling van hun kind? Met veel aansprekende voorbeelden wist Tom het publiek geboeid te laten luisteren naar zijn persoonlijke en enthousiaste verhaal.

Na de pauze is de groep uiteen gegaan in drie groepen en zijn er stellingen besproken.

Verslag brainstorm sessies

Stelling: Scholen/kov/psz moeten dagelijks kinderen 15 minuten per dag voorlezen of laten lezen.

Binnen de groep was er wat moeite met het woord ‘moeten’, ook kijkt men hier vanuit de kinderopvang anders naar als vanuit het onderwijs. Vanuit het onderwijs vindt men het belangrijk dat leerkrachten kinderen begeleiden bij het vrij lezen. Ook is er aandacht voor de ‘randvoorwaarden’: is er een lekker plekje om te lezen, mogen kinderen een boek van thuis meenemen? De enthousiasmerende rol van de leerkracht is van groot belang. In de kinderopvang is het voorlezen meer verweven in andere activiteiten.

Stelling: De bibliotheek sluit te weinig aan bij de behoeften van de scholen/kov/psz.
De vraag die naar voren kwam was of de bibliotheek de behoeften van de scholen en instellingen kent? Maken scholen/instellingen hun wensen voldoende kenbaar? Aansluiting is volgens sommigen ook niet het juiste woord, men liever spreekt van ‘insluiting’. Samen met de bibliotheek vormen de scholen en instellingen een geheel dat elkaar aanvult en ondersteunt. Daarbij staat natuurlijk het kind centraal. De bibliotheek heeft in dit proces een adviserende rol, daarbij dienen zowel het kind als de ouders centraal te staan. Leesconsulenten moeten proberen de vraag op te halen bij de school, is het advies. Er blijft zeker maatwerk nodig om aan de diverse behoeftes te blijven voldoen. Sommige scholen en kinderdagverblijven geven aan erg prettig met de bibliotheek samen te werken omdat er van alles mogelijk is.

Stelling: Bij het onderwijzen van 21e eeuwse vaardigheden kunnen bibliotheek en de scholen/kov/psz niet zonder elkaar.
Alle partijen waren wisselend bezig met 21e eeuwse vaardigheden. Wat over tafel ging varieerde van verbetering eigen skills, tot gebruikte programma's in het onderwijs (bijvoorbeeld Nieuwsbegrip). Waar vooral bij stil werd gestaan is kritisch en creatief denken. Hierbij kwam de rol van ouders aan bod, maar ook wat vanuit verschillende disciplines en in het dagelijkse onderwijsprogramma gedaan kan worden. Vanuit vve-partners wordt aangegeven dat diverse aspecten al dagelijks terugkomen in het werk waarbij thema’s als mediawijsheid en ICT basisvaardigheden nog wel onderbelicht zijn. De wens om laaggeletterdheid van ouders, het vergroten van ouderbetrokkenheid en leesplezier samen op te pakken leefde erg. Door de Zorgboog is een nieuwe doelgroep geïntroduceerd, het kind van -9. De verbindende factor is leesmotivatie, daarin kunnen veel vaardigheden terug komen.

Stelling: De bibliotheek is een onmisbare partner bij het opzetten en uitvoeren van de doorgaande leeslijn 0-12 jaar.
Men is het erover eens dat voor de ontwikkeling van kinderen ‘lezen’ de belangrijkste motor is. Er is maatwerk nodig om anderstaligen te bereiken, er dient meer geld beschikbaar te komen om taalachterstand tegen te gaan. Dit vraagt om samenwerking en beleid tussen diverse instellingen. Dit symposium is een mooi initiatief om elkaar te ontmoeten, motiveren en inspireren, er is zeker behoefte aanwezig om eens per jaar in deze setting bij elkaar te komen, aldus enkele aanwezigen.
Hoe kun je elkaar zo veel mogelijk versterken, wordt vrijwel direct naar voren gebracht. Daarbij wordt het idee geopperd dat eventueel buitenschoolse activiteiten aangeboden kunnen worden op het gebied van kunst, cultuur en taal. Een idee wat bijval vindt in de groep. Zo kunnen diverse partners aanhaken bij de Bibliotheek op school.

Stelling: De samenwerking tussen school/kov/psz en bibliotheek moet veel intensiever om ouders meer te betrekken bij de taal- en leesbevordering van hun kinderen.
Belangrijk hierbij is aan ouders zelf te vragen wat ze nodig hebben. Dit gebeurt door de oudercommissie, 10-minutengesprekken en bij intakegesprekken, hoewel het onderwerp taal niet altijd aan bod komt. Het blijft een zoektocht om ouders te bereiken. Gepleit wordt om goede voorbeelden met elkaar te delen en enthousiaste ouders als ambassadeurs op te laten treden naar andere ouders toe. Op de vraag waar de bibliotheek kan ondersteunen wordt geantwoord vooral maatwerk te leveren of zoals een directeur het verwoordde: ‘Als ik de leesconsulent bel, krijg ik hulp’. Het blijft zoeken naar: kwestie van volhouden. Als voorbeeld wordt de vaderavond genoemd die op een school is georganiseerd waarbij 30 ouders aanwezig waren terwijl er vorig jaar 1 aanmelding was.

Fotoverslag Symposium

Hartelijk dank voor uw aanwezigheid bij ons geslaagde Symposium!

Wat is de Bibliotheek op school?
Met de Bibliotheek op school werken we doelgericht samen met onze onderwijspartners aan de taalontwikkeling en leesbevordering van kinderen van 0-12 jaar. Een missie waar we met veel passie samen de schouders onder zetten. De laatste jaren zijn hier nog nieuwe impulsen aan toegevoegd zoals: Boekstart in de kinderopvang, ouderbetrokkenheid, literatuureducatie en mediawijsheid. Dat zorgt voor een dynamische en effectieve synergie. Deze willen graag voortzetten en optimaliseren om onze kinderen een optimale positie in de maatschappij te bieden.